Tsunami là gì?

Tsunami (English pronunciation: /tsuːˈnɑːmi/ tsoo-NAH-mee or /suːˈnɑːmi/ soo-NAH-mee) nghĩa là sóng thần.

Thuật ngữ Tsunami xuất phát từ tiếng Nhật, để chỉ một thể tích nước lớn bị dịch chuyển nhanh tạo nên các cơn sóng ập vào bờ. Thông thường sóng thần xuất hiện ở biển, hoặc có thể xuất hiện ở những hồ với lượng nước trong hồ lớn. Ban đầu, những người dân Nhật – nơi thường xãy ra động đất, phát sinh những cơn sóng thần – dùng chữ Tsunami để gọi tên những cơn sóng lớn bất thường, xuất hiện bất thình lình không báo trước. Tsunami có nghĩa “bến” (津 tsu, âm Hán Việt: “tân”) và “sóng” (波 nami, “ba”)

Sóng thần thường xuất hiện sau một vụ động đất hoặc va chạm thiên thạch, và thường ở biển. Trước khi đổ bộ vào bờ, sóng trên mặt biển có chiều cao (biên độ) rất thấp (khoảng 300mm) và chiều dài sóng lớn (hàng km). Nhưng khi vào gần bờ, do bề mặt đáy nước nông dần, chiều dài sóng bị ép lại và nâng cao biên độ lên gây ra một lượng nước lớn tràn vào bờ. Bởi vì từ ngoài xa, sóng rất thấp nên rất khó nhận ra, vì vậy sóng thần nào ập vào bở cũng bất ngờ.

Để có thể biết được sóng thần đang tiến vào bờ, người ta thường chú ý những chi tiết sau:

1. Khi có một vụ va chạm lớn ngoài biển. Có thể biết hoặc nghe thấy như động đất, núi lửa phun, va chạm thiên thạch hay hay các xự cố nổ xảy ra do con người như bom, vũ khí hạt nhân.
2. Gần bờ, nước rút nhanh một cách bất thường. Để nâng cao biên độ sóng thì nước ở trước và sau cơn sóng bị hút vào cơn sóng gây nên những vùng nước thấp trước khi sóng tràn đến.
3. Những biểu hiện của côn trùng, các loại chim thú… khác thường. Trước những biến cố, loài vật thường có những tiên đoán thần khỳ.
4. Chú ý lắng nghe và theo dõi tin tức của các tổ chức dự báo. Nếu thiếu thông tin, mất mát lớn sẽ dễ dàng dẫn đến.